1397/08/24
قدمت تاریخی شهرستان رامهرمز

 

شهر رامهُرمُز در استان خوزستان ایران و شهرستان رامهرمز قرار گرفته‌است.رامهرمز نام شهری از بناهای هرمز پادشاه ساسانی در حوالی شوشتر است که در قدیم به آن «سمنگان» می‌گفته‌اند که آن را ساده کرده، "roomez" و منسوب به آن جا را "roomezi" می‌گویند.
 
رامهرمز بعد از شوش دومین شهر استان می‌باشد که طبق نظر تاریخدانان پایتخت ایران بوده‌است. یاقوت حموی می‌گوید که رامهرمز متشکل از دو کلمه رام (shahr) و هرمز (نام یکی از خسروان ساسانی) بوده‌است. برخی می‌گویند رامهرمز نامی کوتاه شده از رامهرمزاردشیر بوده و این شهری است نام دار در خوزستان و عامه مردم خوزستان این شهر را roomez گویند. برخی نیز گفته‌اند به دلیل بنا شدن شهر رامهرمز در دوره هرمز ساسانی نام این شهر رامهرمز شده‌است. در جغرافیای تاریخی قدمت خوزستان را بیش از ۶۰۰۰ سال می‌دانند و پیدایش قدیمی‌ترین تمدن بشری در شوش مشخص گردیده و در دوران هخامنشیان و اشکانیان و ساسانیان نه تنها بر عظمت منطقه افزوده گشت بلکه شهرهایی نیز در آن دوران ایجاد شده که بدون شک رامهرمز یکی از آن شهرهابوده‌است. ویرانه‌های «اسک» بین راه رامهرمز و ارجان در راه بهبهان و ویرانه‌های «طاق نصرت» به جای مانده از دوره ساسانی در شهر رامهرمز، گذشته پرشکوه تاریخی آن را نشان می‌دهد. در قرن ۴ هـ. ق رامهرمز به سبب کرم ابریشمی که در آن به عمل می‌آمد و به دیگر نقاط صادر می‌شد شهرت جهانی داشت کتابخانه فرقه معتزله دراین شهر بوده‌است.
 
رامهرمز از جمله شهرهاي خوزستان است که به دليل موقعيت خاص خود از دوران باستان مورد توجه پادشاهان بوده است. کشف قصري عيلامي در رامهرمز قدمت آن را به دوران عيلام ميرساند.  در دوره ساساني رامهرمز از جمله شهرهايي بود که پادشاهان ساساني به آن توجه خاص داشته و مرکز ضرب سکه بوده است.  موقعيت ارتباطي آن سبب شد که در دوران اسلامي نيز مورد توجه قرار گيرد.  حضور خوارج، زنگيان، صفاريان و پس از آن آلبويه بيانگر اين مسئله است.  
 
در دوران آلبويه اين شهر به صورت يکي از برزگترين انبار غله ايران در آمده، بدليل عمران آباداني در آن از نظر فرهنگي نيز رشد قابل توجهي داشت.  بطوريکه علما و دانشمندان از جمله ابن خلاد رامهرمزي در اين شهر رشد و نمو نمودند اين شهر تا پايان قرن هشتم نيز رونق خود را حفظ کرد و حتي در اين دوره از جمله صادر کنندگان پارچه هاي ابريشمي بود.  در دوران صفويه حضور مشعشعيان و افشارها سبب شد که از طرف دولت صفوي اين شهر مورد حمله قرار گيرد. در دوران افشاريه و زنديه بدليل شورشهايي که در خوزستان عليه حکومت مرکزي صورت گرفت. اين شهر نيز تحت تاثير حوادث اين دوره قرار داشت.
 
عقب ماندگي، ويراني و سقوط اين شهر از زماني آغاز شد که حکومت قاجار براي سرکوب شورش خوانين بختياري حملات متعددي به خوزستان و شهر رامهرمز داشت.
 
از جمله آثار مهم این شهرستان:
 
  • تَل برمی: تل برمی یا برمک در جنوب شهر رامهرمز و نزدیک آبادی کیمه قرار گرفته‌است که در آن مجسمه جانوران و سفالهای منقوش و همچنین اشیای مسین بدست آمده‌است.
  • آرامگاه هرمز ساسانی: در کنار یکی از خیابانهای اصلی شهر رامهرمز در باغ برده شور واقع است.
  • سد جره : بقایای مهم‌ترین سازه آبی تاریخی رامهرمز بوده که قدمت آن به دوره ساسانیان می‌رسد.
  • آرامگاه علمدار (آرامگاه سید میر صالح): قدمت این بنا به دوره سلجوقی می‌رسد.
  • عمارت صمیمی : یکی از زیباترین ساختمانهای دوره قاجاریه در رامهرمز است.
  • غار صیدون کبوتری
  • قلعه امیر مجاهد : این قلعه در زمان استقرار و سلطه خوانین بختیاری(کلانتر هرمزی) در منطقه رامهرمز در اواخر قاجاریه ساخته شده‌است.
  • قلعه یزدگرد
  • شهر مختارک
  • جوی آسیاب : قدمگاه امام جعفر صادق، حسینیه ارشاد، آسیاب‌های آبی
  • بُنه سهراب هم از اماکن تاریخی رامهرمز می‌باشد.